Mahmud Gaznevi: İslâm Güneşini Hindistan’a Doğuran Sultan

Buhara doğumlu olan ve statüsü Memlük olan bir Türk komutanı olarak tanınan Sebük Tegin’in oğlu olan Mahmud Gaznevi, 998 yılındaki Gazne Muharebesi’nde kardeşi İsmail’i mağlup ederek Gazneli Devleti’ne hükümdar oldu. 32 yıl tahtta kalan Mahmud Gaznevi, bu süreçte çağ dışı kast sistemiyle ve içinde boğuştuğu putperestlik düzeniyle dünyanın cehennemine dönmüş Hindistan’a karşı 17 seriyye harekâtı gerçekleştirerek putperestliğe ve kast sistemine karşı büyük balyoz darbeleri indirmiştir.

Hindistan’ın üstüne İslâm güneşinin doğmasında büyük emek sahibi olan Gazneli Mahmud, İslâm için yaptığı büyük icraatlardan ötürü bağlı olduğu Abbasi halifesi tarafından kendisine “Sultan” unvanı verilmiştir. Gazneli Mahmud, “Sultan” unvanını alan ilk Türk başbuğudur. Ayrıca Gazneliler Devleti’ne en parlak dönemini yaşatan hükümdar da Sultan Mahmud Gaznevi’dir. 1030 yılında Hakk’a yürümüştür.

Alâeddin Halaci: Moğol İstilalarına Karşı Dimdik Bir Direniş

Hindistan’ın alt kıtasında bulunan Delhi Türk Sultanlığı’nın efsane hakanı olan Alâeddin Halaci, Hindistan’ın üst taraflarına İslâmiyet’i yaymak için her türlü özverili çabaları sarf etmiştir. Bunun yanı sıra Hindistan’a yönelik birkaç Moğol istilasını da başarıyla püskürterek Rükneddin Baybars, Celaleddin Harezmşah ve Sultan Kutuz gibi Moğolların önünde direniş abidesi olarak yükselmiştir.

Moğollara karşı dimdik duran hükümdar olarak adını Türk-İslam tarihine yazdıran Alâeddin Haraci’nin ortaya koyduğu başarılı direniş sayesinde Moğol asıllı Çağatay Hanlığı taarruzları kesilmiştir.

Alaaddin Tarmaşirin: Moğolları İslâm'la Buluşturan Lider

İslâm düşmanlığı dendiğinde Haçlılar, Yahudiler ve putperest müşriklerle birlikte akla gelen aktör durumundaki Moğollar, kendilerini yöneten hanların sûfîler tarafından gayretle yürütülen irşad faaliyetleri sonucunda Müslüman olmalarıyla birlikte İslâm’la şereflenmeye başlamışlardır. Bu dönüşüm sonucunda tarihsel olarak çok zarar verdikleri İslâm dünyasına hizmet etmeye başlayan bir ulus haline gelmişlerdir.

Moğolların İslâmlaşma sürecinde önemli paya sahip olan Müslüman Moğol hanlarının arasında en önemli şahsiyetlerden biri Alaaddin Tarmaşirin’dir. Moğol Çağatay Hanları çoğunlukla Şamanizm, Budizm ve Hristiyanlık gibi inançları benimserken Alaaddin Tarmaşirin İslâmiyet’i seçmiş ve Asya bozkırlarında İslâmiyet’i hâkim kılmak için köklü reformlara imza atmıştır.

İlk olarak, hanlığını yönettiği Maveraünnehir’de Moğol töresinin yerine Türk-İslam adetlerini geçerli kılarak başkenti Buhara’ya taşımış, göçebe yaşamdan yerleşik hayata geçiş için önemli çalışmalar yürütmüştür. Bu köklü değişiklikler, Moğol düzenine büyük bir meydan okuma niteliği taşımıştır.

Ardından, İslâm için gaza ve cihad faaliyetlerine girişerek Hindistan’a seferler düzenlemiştir. Ancak bu adil ve İslâm’a dayalı düzeni kurma çabaları, Alaaddin Tarmaşirin’e çok ağır bedeller ödetmiş; önce tahtını, ardından da hayatını kaybetmesine yol açmıştır.