Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum: “Deniz çayırlarını yeniden güçlendiriyoruz”

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Sıfır Atık Mavi Projesi kapsamında deniz çayırlarının korunmasına yönelik çalışmalarını sürdürüyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 9 Eylül 2026 tarihinde yaptığı görüntülü paylaşımda, Göcek’te uygulanan Mapa-Şamandıra Sistemleri Projesi ile Deniz Çayırı Rehabilitasyon Projesi hakkında bilgi verdi.

Bakan Kurum, deniz çayırlarının deniz ekosistemi açısından önemine işaret ederek, “Ormanlardan 10 kat daha fazla oksijen ürettiklerini biliyor muydunuz? Denizin altında sessizce çalışan, Akdeniz’e nefes veren bir yaşam alanı; deniz çayırları… Ama tekne çapaları bu eşsiz ekosistemi yok ediyor. Göcek’te çapaların verdiği zararı durduruyor, Mapa-Şamandıra Sistemimiz ve restorasyon çalışmalarımızla deniz çayırlarını yeniden güçlendiriyoruz.” ifadelerini kullandı.

GÖCEK’TEKİ 17 KOYDA MAPA-ŞAMANDIRA SİSTEMİ KURULDU

Sıfır Atık Mavi Projesi kapsamında “denizlerin ormanları” olarak bilinen deniz çayırlarının korunması amacıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü ile Türkiye Çevre Ajansı iş birliğinde Mapa-Şamandıra Yönetim Sistemleri Projesi hayata geçirildi.

Proje ile teknelerin koylarda çapa atmak yerine deniz tabanına sabitlenmiş tonoz ve mapa sistemlerine güvenli şekilde bağlanması, böylece çapaların deniz çayırlarına verdiği zararın önüne geçilmesi hedefleniyor.

Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi’ndeki Göcek-Dalaman Koyları pilot bölge olarak belirlendi. Çalışmalar kapsamında Göcek’teki 17 koyda 896 deniz mapası ve 876 tonoz kullanılarak 856 tekneye hizmet verebilecek mapa-şamandıra sistemleri oluşturuldu.

“AKDENİZ’E NEFES VEREN BİR YAŞAM ALANI”

Bakan Kurum’un paylaştığı görüntülerde deniz çayırlarının oksijen üretimindeki rolüne dikkat çekildi. Deniz çayırlarının aynı büyüklükteki bir orman alanıyla karşılaştırıldığında 10 kat fazla oksijen üretebildiği, 1 metrekarelik alanın ise günde 10 litreye kadar oksijen üretebildiği aktarıldı.

Halk arasında “deniz eriştesi” olarak da bilinen Posidonia çayırlarının kıyı çizgisinin korunmasına katkı sağladığı, erozyonun etkisini azalttığı ve çok sayıda deniz canlısına yaşam ve üreme alanı oluşturduğu belirtildi.

“ÇAPAYI KALDIRIRKEN DENİZ ÇAYIRI VARLIĞINI DA KALDIRIYORDU”

Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürü Hacı Abdullah Uçan da Göcek’te tekne çapalarının deniz çayırları üzerindeki etkisine ilişkin açıklamalarda bulundu. Uçan, bölgede son 20 yılda deniz çayırlarında yüzde 80 oranında azalma yaşandığını belirterek, “Bir tekne çapasını denizin altına atarak tekneyi tutundurmaya çalışıyor. Bu arada denizin altındaki denizlerimizin oksijen kaynağı deniz çayırlarımızı ve balık yuvalarımızı istemsizce tahrip ediyordu. Çapayı kaldırırken de oradaki deniz çayırı varlığını kaldırıyordu. Yüzde 80’lik bir azalma artık bu denizlerin oksijen kaynağını, temizlik kaynağını ortadan kaldıracaktı.” dedi.

HEDEF 10 YIL İÇİNDE KOYLARDA ÇAPA KULLANIMINI SONA ERDİRMEK

Bakanlığın deniz çayırlarını korumaya yönelik iki proje yürüttüğünü belirten Uçan, Göcek koylarındaki Mapa-Şamandıra Sistemi’nin yanı sıra Türkiye kıyıları için Deniz Çayırı Rehabilitasyon Projesi üzerinde çalışıldığını kaydetti.

Mapa-Şamandıra Sistemi’nin uzun vadeli hedefini açıklayan Uçan, “Hedefimiz 10 yıl içerisinde Türkiye’nin koylarında hiçbir teknenin çapa atmaması. Teknelerini koylara daha önce koyduğumuz ve balık yuvalarını da içeren tonozlarımızın üzerindeki şamandıralara bağlayarak tüm denizlerimizi koruma kalkanına kavuşturmak.” diye konuştu.

SAĞLIKLI DENİZ ÇAYIRLARI TAHRİP OLAN ALANLARA NAKLEDİLİYOR

Deniz Çayırı Rehabilitasyon Projesi kapsamında Deniz Ticaret Odası ve Piri Reis Üniversitesi ile Türkiye kıyılarında çalışmalar yürütüldüğünü aktaran Uçan, sağlıklı durumdaki deniz çayırlarının tahrip olmuş alanlara nakledildiğini bildirdi.

Uçan, rehabilitasyon çalışmalarını, “Rehabilitasyon projemizle dünyada eşine çok rastlanmayan bir çalışma yürütüyoruz. Birkaç üniversiteyle deniz çayırı ekiyoruz. Sağlıklı deniz çayırlarının olduğu bölgeden deniz çayırlarını alarak plantasyon, yani nakil yapıp deniz çayırlarının yıprandığı bölgelere bir tohum gibi ekiyoruz. O bölgede deniz çayırlarının yeşermesini sağlıyoruz.” sözleriyle anlattı.

Mapa-Şamandıra Sistemleri ile mevcut deniz çayırlarının tekne çapalarından korunması, rehabilitasyon çalışmalarıyla da zarar gören alanlarda deniz çayırlarının yeniden geliştirilmesi hedefleniyor.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI